ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ: ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਤੋਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਲਾਖਾਂ ਤੱਕ ਦਾ ਅਸਾਧਾਰਣ ਸਫ਼ਰ
ਜਿਸ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿਤਾਇਆ, ਉਹੀ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅੱਜ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਜੇਲ੍ਹ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ.... ਗੁਰਭਿੰਦਰ ਗੁਰੀ

 

ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਨਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਮੈਦਾਨਾਂ—ਕ੍ਰਿਕਟ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤੀ—ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾਈ। ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਕਪਤਾਨ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅੱਜ ਅਦਾਲਤੀ ਕੇਸਾਂ ਅਤੇ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕਾਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਿਸੇ ਫ਼ਿਲਮੀ ਪਟਕਥਾ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ—ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਇੱਕ ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸਫ਼ਰ, ਆਕਸਫੋਰਡ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਤ, 1992 ਦਾ ਇਤਿਹਾਸਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ, ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ, PTI ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਕੁਰਸੀ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਜੇਲ੍ਹ।
ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ, ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਛੋਕੜ
ਇਮਰਾਨ ਅਹਿਮਦ ਖ਼ਾਨ ਨਿਆਜ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਅਕਤੂਬਰ 1952 ਨੂੰ ਲਾਹੌਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਨਿਆਜ਼ੀ ਪਸ਼ਤੂਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਰਿਵਾਰ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲਾਹੌਰ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਏਚਿਸਨ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਇੰਗਲੈਂਡ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੌਇਲ ਗ੍ਰਾਮਰ ਸਕੂਲ, ਵਰਸੈਸਟਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਕਸਫੋਰਡ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੇਬਲ ਕਾਲਜ ਵਿੱਚ ਫ਼ਲਸਫ਼ਾ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਰੀਅਰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ। 

ਕ੍ਰਿਕਟ—ਜਿੱਥੋਂ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ 1970 ਵਿੱਚ ਫ਼ਰਸਟ-ਕਲਾਸ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ 1971 ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਐਜਬੈਸਟਨ ਟੈਸਟ ਰਾਹੀਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਲਿਆ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਲਗਾਤਾਰ ਟੀਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਨਹੀਂ ਰਹੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵੀ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ 1976-77 ਦੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਅਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਦੌਰੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਉਚਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸਿਡਨੀ ਟੈਸਟ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 12 ਵਿਕਟਾਂ ਲਈਆਂ ਅਤੇ ਵੈਸਟਇੰਡੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕੀਤੀ। 

1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਆਲਰਾਊਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ 1982 ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਟੈਸਟ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 40 ਵਿਕਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ। 

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ, ਬੱਲੇਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਕਪਤਾਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਆਈਕਨ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ।
1992—ਉਹ ਦਿਨ ਜਦੋਂ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਇਤਿਹਾਸ ਲਿਖਿਆ
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਅਧਿਆਇ 1992 ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਹੈ।
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਟੀਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਪਰ ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਟੀਮ ਨੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਵਾਪਸੀ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਇੰਗਲੈਂਡ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਕੀਤਾ।
ਇਸ ਜਿੱਤ ਨੇ ਇਮਰਾਨ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕਪਤਾਨ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣ ਦਿੱਤਾ, ਬਲਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਾਇਕ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਬੋਰਡ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 1971 ਤੋਂ 1992 ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਟੈਸਟ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡੀ ਅਤੇ 1992 ਵਿੱਚ ਮੈਲਬਰਨ ਕ੍ਰਿਕਟ ਗਰਾਊਂਡ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। 

ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਲੈ ਲਿਆ।
ਮਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਬਦਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ—ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਮਾਂ ਸ਼ੌਕਤ ਖ਼ਾਨਮ ਦੀ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਮੌਤ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਝੰਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਜਿੱਥੇ ਗਰੀਬ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੀ ਇਲਾਜ ਹੋ ਸਕੇ।
ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੰਡ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਸ਼ੌਕਤ ਖ਼ਾਨਮ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਕੰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਉਪਲਬਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇੱਥੋਂ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜ ਲਿਆ।
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਿਆਹ
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੀਡੀਆ ਦੀਆਂ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਆਹ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਪੱਤਰਕਾਰ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਜੈਮਿਮਾ ਗੋਲਡਸਮਿਥ ਨਾਲ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹਨ—ਸੁਲੇਮਾਨ ਅਤੇ ਕਾਸਿਮ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਦੋਵੇਂ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਰੇਹਮ ਖ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।
2018 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੁਸ਼ਰਾ ਬੀਬੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਬੁਸ਼ਰਾ ਬੀਬੀ ਵੀ ਕਈ ਅਦਾਲਤੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੇ ਨਾਲ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਰਹੀ।
1996—PTI ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਇਨਕਲਾਬ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ
ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ।
1996 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤਹਿਰੀਕ-ਏ-ਇਨਸਾਫ਼ (PTI) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ।
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ PTI ਨੂੰ ਚੋਣੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ। ਪਰ ਇਮਰਾਨ ਨੇ ਹਾਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨੀ। ਉਹ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਵਿਰੋਧ, ਨਿਆਂ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ “ਨਵਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ” ਵਰਗੇ ਨਾਅਰਿਆਂ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਰਹੇ।
2013 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੱਕ PTI ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਜਨੀਤਕ ਤਾਕਤ ਬਣ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ 2018 ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੇ ਕੇਂਦਰੀ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾ ਲਈ।
2018—ਕ੍ਰਿਕਟਰ ਬਣਿਆ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ
18 ਅਗਸਤ 2018 ਨੂੰ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੀ।
ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਲ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਜੇਤੂ ਕਪਤਾਨ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਪਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਵਜੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਆਰਥਿਕ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਮਹਿੰਗਾਈ, ਸਿਆਸੀ ਵਿਰੋਧ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਮਤਭੇਦ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਦਬਾਅ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ।
2022—ਸੱਤਾ ਦਾ ਅੰਤ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਹੋਰ ਤੇਜ਼
ਅਪ੍ਰੈਲ 2022 ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਅਸੈਂਬਲੀ ਵਿੱਚ ਬੇਭਰੋਸਗੀ ਮਤਾ ਪਾਸ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਗਈ।
ਪਰ ਇੱਥੋਂ ਇਮਰਾਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਹੋਰ ਵਧੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਰੈਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਲਈ ਇਮਰਾਨ “ਸਿਸਟਮ ਦੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਲੜਨ ਵਾਲਾ ਆਗੂ” ਬਣ ਗਿਆ, ਜਦਕਿ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਨੀਤੀਆਂ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ।
9 ਮਈ 2023—ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਆਪੀ ਤਣਾਅ
9 ਮਈ 2023 ਨੂੰ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ PTI ਸਮਰਥਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਹੋਏ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ PTI ਆਗੂਆਂ ਅਤੇ ਵਰਕਰਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ ਹੋਈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ-ਮਿਲਟਰੀ ਸਬੰਧ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਬਾਰੇ ਬਹਿਸ ਹੋਰ ਗਹਿਰੀ ਹੋ ਗਈ।
ਅਗਸਤ 2023 ਤੋਂ ਅਦਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਤੱਕ
ਅਗਸਤ 2023 ਵਿੱਚ ਤੋਸ਼ਾਖਾਨਾ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਜ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਈ ਹੋਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਕੀਲਾਂ ਅਤੇ PTI ਨੇ ਕਈ ਮਾਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਬਦਲੇ ਦੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੱਸਿਆ, ਜਦਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਪੱਖ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕਿਹਾ।
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਯਾਤਰਾ ਇੱਥੇ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੀ ਰਹੀ।
2026—ਸਿਹਤ, ਹਸਪਤਾਲ ਅਤੇ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ
2026 ਵਿੱਚ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਹੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਵੱਡੀ ਚਰਚਾ ਬਣਿਆ।
18 ਅਗਸਤ 2026 ਨੂੰ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਦਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਦੇ ਸ਼ਿਫ਼ਾ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਹਸਪਤਾਲ ਵਿੱਚ ਮੈਡੀਕਲ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਲਈ ਭੇਜਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਮੈਡੀਕਲ ਬੋਰਡ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ। 

ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਸਪਤਾਲ ਤੋਂ ਮੁੜ ਅਦਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। 

ਪਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਮੋੜ 1 ਸਤੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਆਇਆ।
ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਨੇ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬੁਸ਼ਰਾ ਬੀਬੀ ਨੂੰ ਇਕਾਂਤਵਾਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ, ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਅਖ਼ਬਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੇਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ। ਜੇਲ੍ਹ ਸੁਪਰਡੈਂਟ ਨੂੰ 15 ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਲਣਾ ਰਿਪੋਰਟ ਦੇਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। 
ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨੇ ਮੁੜ ਇਹ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਸਜ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਕੈਦੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਅਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਅਧਿਕਾਰ ਕਿੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ?
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ—ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਸਿਆਸਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ?
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸਿਆਸਤਦਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਦੇ ਪੂਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ।
ਉਹ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦਾ ਹੀਰੋ ਰਹੇ।
ਉਹ ਕੈਂਸਰ ਹਸਪਤਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮਾਜ ਸੇਵੀ ਰਹੇ।
ਉਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬਣੇ।
ਉਹ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਚਿਹਰੇ ਬਣੇ।
ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣੀ ਸਿਆਸੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਰਥਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਰੋਧੀ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਕਾਰਵਾਈ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੱਥ, ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਵਿਵਾਦ ਤਿੰਨੇ ਇਕੱਠੇ ਚੱਲਦੇ ਹਨ।

ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਿਰੋਧਾਭਾਸ ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਹੈ ਕਿ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ 1992 ਵਿੱਚ ਮੈਲਬਰਨ ਦੇ ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਟਰਾਫ਼ੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਾ ਜਸ਼ਨ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਵਿਅਕਤੀ ਅੱਜ ਅਦਿਆਲਾ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਆਪਣੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਲੜਾਈ ਲੜ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਪਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਖ਼ਾਸੀਅਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਅੰਤ ਪਹਿਲਾਂ ਨਹੀਂ ਲਿਖਦਾ। ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ, PTI ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਲੜਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵੀ ਲਗਾਤਾਰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਮਰਾਨ ਖ਼ਾਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਇਸ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰਿਕਟ, ਸਮਾਜ, ਸੱਤਾ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।